Nghệ thuật tạo tượng Bồ Tát trong Phật giáo Tạng truyền

Chủng loại và hình thức tạo tượng của Bồ Tát trong Phật giáo Tạng truyền nhiều hơn Phật giáo Hán truyền. Hơn nữa, các nhân vật lịch sử như Tùng Tán Can Bố, Xích Tùng Đức Tán, công chúa Văn Thành, công chúa Xích Tôn cũng liệt vào hàng các Bồ Tát, có vị trí chủ yếu được cung phụng trong chùa.

Các loại tạo hình tượng Bồ Tát

Hình tượng Bồ Tát có 2 loại:

Một loại là tướng tĩnh tịch giống như tạo tượng Bồ Tát của Phật giáo Hán truyền. Hai là tướng phẫn nộ giống như hình tượng Hộ pháp Thiên vương, Lực sỹ trong tạo tượng Phật giáo Hán truyền. Bồ Tát của Phật giáo Tạng truyền có hai loại thân: một là chính pháp luân thân, tức Báo thân chân thực do hạnh nguyện của Phật, Bồ Tát tu được, tạo hình phần lớn là biểu cảm an nhiên, từ bi, do đó gọi là tướng tịch tĩnh. Những tạo tượng có diện mạo này phần lớn là tạo tượng của Hiển giáo.

Tượng Bồ Tát Văn Thù thư thái
Tượng Bồ Tát Văn Thù thư thái

Hai là giáo lệnh luân thân là tướng uy mãnh phẫn nộ mà Phật, Bồ Tát hiển thị từ nguyện đại bi để giáng phục ma vương và tham, sân, si của chúng sinh. Hình tượng phần lớn là nhiều đầu, nhiều tay, tay cầm pháp khí, dữ dằn, mang lại cảm giác sợ hãi, do đó gọi là “tướng phẫn nộ”, “mãnh tướng”. Nghệ thuật tạo tượng hình tướng hung dữ phần lớn là tượng của Mật giáo.

Đại Uy Đức Kim Cương, hóa thân phẫn nộ của Bồ Tát Văn Thù
Đại Uy Đức Kim Cương, hóa thân phẫn nộ của Bồ Tát Văn Thù

Tạo tượng Bát đại Bồ Tát

Khi Bát đại Bồ Tát hiện chính pháp luân thân, tức Báo thân chân thực lần lượt là tướng từ bi của Bồ Tát Quán Âm (tay trái cầm hoa sen, tay phải kết ấn vô úy, mũ đội đầu có Phật A Di Đà). Bồ Tát Di Lặc (tay trái cầm bình, tay phải kết ấn vô úy, mũ đội đầu có bảo tháp). Bồ Tát Hư Không Tạng (tay trái cầm ngọc, tay phải kết ấn vô úy). Bồ Tát Phổ Hiền (tay trái cầm kiếm, tay phải kết ấn vô úy, đầu đội  mũ ngũ Phật). Bồ Tát Kim Cương Thủ (tay trái đặt ở eo, tay phải cầm chày kim cương). Bồ Tát Địa Tạng (tay trái cầm bát), Bồ Tát Trừ Cái Chướng (tay trái cầm cờ, tay phải kết ấn vô úy).

Khi Bát đại Bồ Tát hiện giáo lệnh luân thân, tức thân phẫn nộ, lần lượt là tướng uy mãnh của Mã Đầu Minh Vương, Đại Luân Minh Vương, Bộ Trịch Minh Vương, Giáng Tam Thế Minh Vương, Lục Túc Minh Vương, Vô Năng Thắng Minh Vương, Bất Động Minh Vương. Tướng phẫn nộ, khua tay múa kiếm, mang lại cảm giác sợ hãi cho con người. Kim cương đỉnh Du già kinh ghi chép: “Chư Phật, Bồ Tát dựa vào hai loại hiện thân khác nhau: một là chính pháp luân thân hiện thân chân thực từ hạnh nguyện của Phật Báo thân, Bồ Tát. Hai là giáo lệnh luân thân hiện thân phẫn nộ, từ hạnh nguyện đại bi”, chỉ hai loại Hóa thân khác nhau trong tạo tượng Phật Đà, Bồ Tát.

Trong Phật giáo Tạng truyền, tín ngưỡng hưng thịnh nhất là Quán Âm, Văn Thù, Di Lặc.

Tượng Bất Động Minh Vương
Tượng Bất Động Minh Vương thường thấy là tượng ngồi

Tượng Bồ Tát Quán Âm

Bồ Tát Quán Âm là bản tôn đại diện cho hạnh nguyện đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn trong Phật giáo, được sự tôn sùng của dân tộc Tạng. Người dân Tây Tạng không những cung phụng Quán Âm trong chùa viện, còn cho rằng các nhân vật nổi tiếng trong lịch sử tộc Tạng là Hóa thân của Quán Âm như: Tùng Tán Can Bố, công chúa Văn Thành, công chúa Xích Tôn, cung phụng ở điện chính trong chùa viện.

tượng Quán Âm 3

Tượng Bồ Tát Văn Thù

Bồ Tát Văn Thù đại diện cho trí tuệ, uy mãnh. Ngài có địa vị thù thắng trong hàng Bồ Tát của Phật giáo Tạng truyền, được sự tín ngưỡng của đông đảo tín chúng. Tiêu chí nhận biết ngài là bảo kiếm và kinh sách, bảo kiếm tượng trưng cho thanh kiếm trí tuệ sắc nhọn có thể chém đứt tất cả phiền não, vô minh; kinh sách biểu thị trí tuệ Bát nhã không cấu nhiễm bụi trần.

Tượng Bồ Tát Văn Thù Phật giáo Tạng truyền
Tượng Bồ Tát Văn Thù Phật giáo Tạng truyền

Tượng Di Lặc

Di Lặc có hai loại hình tượng: một là tượng Bồ Tát, biểu hiện Bồ Tát Di Lặc lên Đẩu suất thiên thuyết pháp cho chư thiên. Hai là tượng Phật, Di Lặc mặc trang phục Phật biểu hiện hình tượng sau khi hạ sinh thành Phật. Trong các chùa viện lớn của Tây Tạng, cung thờ Phật Di Lặc có kích thước lớn. Trong tạo tượng Phật giáo tạng truyền, Phật Di Lặc còn có danh hiệu là Phật Cường Ba. Tượng đồng Phật Cường Ba trong chùa Trát Thập Luân Bố nổi tiếng cao 26,2m, là tượng Phật bằng đồng lớn nhất Trung Quốc.

Shoptuongphat.com

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *