Tượng Phật Di Lặc bụng phệ

TƯỢNG PHẬT DI LẶC BỤNG PHỆ

Từ thời Ngũ đại trở về trước, trong chùa viện Phật giáo thường cung phụng tượng Phật Di Lặc đầu đội thiên quan. Hiện tại ở chùa Quảng Tế, Bắc Kinh, chùa Linh Nham Sơn thuộc Tô Châu vẫn cung phụng Di Lặc đầu đội thiên quan. Sau thời Ngũ đại, trong điện Thiên Vương của chùa viện thường cung phụng Phật Di Lặc bụng phệ, dân gian thường gọi là “hòa thượng Bố Đại”. Hòa thượng Bố Đại (9?-917) là tăng nhân thời Ngũ đại, tên Khế Thử, hiệu là Trường Đinh Tử. Theo truyền thuyết, ngài thường dùng gậy quẩy một túi vải vào trong thành, thấy vật gì thì xin, đến đâu ở đó, không có chỗ ở cố định, ăn nói tự tại.

Vào năm thứ ba niên hiệu Trinh Minh thời Hậu Lương (917) ngài viên tịch. Ngài có Từ thế kệ: “Di Lặc chân Di Lặc, phân thân thiên bách ức. Thời thời thị thời nhân, thời nhân tự bất thức”. Ý là Phật Di Lặc có thể biến hóa trăm nghìn hình dạng, có thể thị hiện mọi lúc mọi nơi, nhưng mọi người lại không biết đây là Phật Di Lặc. Người đời liền cho rằng, ngài là Phật Di Lặc Hóa thân. Tương truyền, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương cũng tôn sùng hòa thượng Bố Đại. Do đó, vị hòa thượng này dần dần hợp nhất với Phật Di Lặc trong Phật giáo.

Tượng Phật Di Lặc bụng phệ Trung Quốc thế kỷ 14-15
Tượng Phật Di Lặc bụng phệ Trung Quốc thế kỷ 14-15

Tạo tượng Phật Di Lặc bụng phệ, khắc đá sớm nhất hiện còn bảo tồn ở Trung Quốc là trên núi Phi Lai thuộc Hàng Châu. Tư thế ngồi trên đất, tay phải đặt lên một túi vải, tay trái cầm vòng niệm châu, mỉm cười hiền từ, 2 tai rủ xuống 2 vai, cằm đầy đặn, bụng, ngực để trần, béo tròn, phía dưới có thắt dây đỡ bụng phệ. Đó là hình tượng một người già gần gũi, thân thiết, nhân từ.

Shoptuongphat.com

Tạo tượng Phật Di Lặc

TƯỢNG PHẬT DI LẶC

Tạo tượng Phật Di Lặc có một số loại trong đó phân thành 2 loại lớn:

Di lặc mang quy cách Phật

Loại tạo tượng này dựa vào quy cách của Phật. Từ thân thể, sắc tướng, trang phục đều giống Phật Thích Ca, búi tóc và tóc xoắn ốc màu đỏ tím, sắc thân màu vàng, giữa hai lông mày có lông trắng tượng trưng cho trí tuệ, mặc cà sa kiểu thông vai hoặc để trần vai phải. 2 tay kết ấn Thuyết pháp, ngồi xếp bằng trên tòa sen. Tạo tượng Phật Di Lặc kiểu này thường khi 3 Phật cùng ngồi. Nếu chỉ tượng chủ tôn đơn thuần thì ít có tư thế này (trừ khi là có chú thích).

Tượng Như Lai lấy Di Lặc làm chủ tôn duy nhất để cung phụng thường có tư thế ngồi trong bảo tọa, tức hai đầu gối cùng co lại, 2 chân chạm đất, 2 tay làm ấn thuyết pháp hoặc 2 tay đặt lên đầu gối gọi là “Thiện gia phu tọa”. Biểu hiện bối cảnh ngài ngồi nghiêm trang trong Đẩu suất Thiên. Thiện gia phu tọa trở thành tư thế gắn liền với Phật Di Lặc, các vị Phật khác hay Bồ Tát ít ngồi theo kiểu này. Do Đó, kiểu ngồi duỗi 2 chân cũng là tiêu chí để nhận biết Phật Di Lặc.

Tượng Phật Di Lặc bằng gỗ ở chùa Koryu-ji, Nhật Bản
Tượng Phật Di Lặc bằng gỗ ở chùa Koryu-ji, Nhật Bản
Tượng Phật Di Lặc bụng phệ Trung Quốc thế kỷ 14-15
Tượng Phật Di Lặc bụng phệ Trung Quốc thế kỷ 14-15
Tượng Phật Di Lặc Pakistan thế kỷ 2
Tượng Phật Di Lặc Pakistan thế kỷ 2
Tượng Phật Di Lặc Tây Tạng thế kỷ 14-15
Tượng Phật Di Lặc Tây Tạng thế kỷ 14-15
Tượng Phật Di Lặc Trung Quốc thế kỷ 12
Tượng Phật Di Lặc Trung Quốc thế kỷ 12

Phật Di Lặc mang quy cách Bồ Tát

Di Lặc tuy là Phật tương lai, nhưng vẫn chưa chính thức giáng sinh thành Phật gọi là “Bồ Tát Đẳng Chính Giác”. Do đó, không ít tác phẩm tạo tượng đều dựa vào trang phục Bồ Tát để nặn tượng ngài. Hình tướng thông thường của ngài đầu đội thiên quan, tóc búi cao, hai bên vai có tóc rủ xuống, tai đeo khuyên to, để lộ thân trên, trang sức bằng các chuỗi ngọc như vòng, xuyến ở cánh tay, vòng tay, mặc váy kiểu ruột dê. Nhưng ngài không phải tướng nữ, trong kinh Phật gọi là “Thiên nam hình”.

Tượng Bồ Tát Di Lặc cổ được phát hiện ở quận Bihar, Bihar, Ấn Độ, thế kỷ 11
Tượng Bồ Tát Di Lặc cổ được phát hiện ở quận Bihar, Bihar, Ấn Độ, thế kỷ 11
Tượng Bồ Tát Di Lặc Nepal thế kỷ 10
Tượng Bồ Tát Di Lặc Nepal thế kỷ 10
Tượng Bồ Tát Di Lặc Pakistan, thế kỷ 7
Tượng Bồ Tát Di Lặc Pakistan, thế kỷ 7

Bồ Tát di lặc đan chéo chân

Là hình tượng Bồ Tát Di Lặc thời kỳ sớm. Tư thế ngồi chính diện, 2 chân đan chéo, đầu ngón chân chạm đất hoặc chạm lên hoa sen. Hình thức tạo tượng lưu hành ở thời đại Thập lục quốc, Bắc Ngụy, thời Đường có những nét khác nhau.

Tượng Phật Di Lặc đan chéo chân đang khóc là một trong những tượng hiếm thấy
Tượng Phật Di Lặc đan chéo chân đang khóc là một trong những tượng hiếm thấy
Tượng Phật Di Lặc đan chéo chân, một trong những Quốc báu của Nhật Bản
Tượng Phật Di Lặc đan chéo chân, một trong những Quốc báu của Nhật Bản

Shoptuongphat.com